POŁOŻENIE

Prabuty to prawie 14-tysięczne miasto i gmina położone w granicach powiatu kwidzyńskiego, na zachodnich obrzeżach Pojezierza Iławskiego, na terenie historycznego Powiśla. Razem z gminą tworzą obszar ponad 19 tys. ha. Prabuty leżą na wzniesieniu przy zachodnim brzegu jeziora Liwieniec. W niedalekiej odległości leżą jeziora: Dzierzgoń, Sowica, Grażymowo i Orkusz. Przez jeziora Dzierzgoń i Liwieniec przepływa rzeka Liwa, nadając gminie turystyczny charakter. Z wysokich murów obronnych po zburzonym Zamku Biskupów Pomezańskich rozciąga się wspaniały widok na jezioro Liwieniec i przylegające do niego lasy. Liwieniec jest jeziorem zarastającym, porośniętym nadbrzeżnymi szuwarami i stanowi ornitologiczny rezerwat przyrody. Od strony północno-wschodniej, oddalone o 2 km od miasta leży największe w tych okolicach jezioro Dzierzgoń. Jego powierzchnia to prawie 790 ha, długości 7 km i szerokości przekraczającej 1,5 km. Na jeziorze znajdują się cztery wyspy. Jezioro Dzierzgoń to bardzo popularne miejsce letniego wypoczynku i miejsce o wyjątkowo sprzyjających warunkach do uprawiania sportów wodnych. Nad jeziorem w okresie letnim działają ogólnodostępne plaże, punkty gastronomiczne, pomosty, wypożyczalnia sprzętu wodnego, atrakcyjne działki rekreacyjno-turystyczne położone bezpośrednio przy jeziorze. Woda jest czysta, dno piaszczyste i twarde. Na plaży położonej najbliżej miasta, w miejscowości Julianowo rozpoczynają się spływy kajakowe. Stąd można wypożyczyć kajaki, popływać po jeziorze lub wziąć udział w spływie kajakowym rzeką Liwą. Jest to również miejsce, gdzie organizowane są imprezy plenerowe, festyny, koncerty, imprezy rekreacyjno-sportowe. Przez gminę przepływa rzeka Liwa. Rzeka o dużym znaczeniu gospodarczym i turystycznym. Od dawnych czasów funkcjonowały tu młyny tartaki i elektrownie. Rzeka dawniej i obecnie ze względu na walory turystyczne i widokowe przyciąga turystów. Cieszy się coraz większą popularnością wśród kajakarzy, zwłaszcza zimą. Szybki nurt, osłonięte wysokimi, porośniętymi lasem wąwozami koryto rzeki nie zamarza nawet przy 10 stopniach mrozu. Od strony wschodniej miasta, przy trasie Prabuty – Iława, położone jest równie atrakcyjne, mniejsze jezioro Sowica z dużą, ładną plażą. Jest to popularne miejsce sobotnio-niedzielnego wypoczynku mieszkańców miasta i turystów przyjezdnych. Innym, równie popularnym miejscem jest jezioro Orkusz oddalone od miasta zaledwie 7 km z ośrodkiem wypoczynkowym usytuowanym w lesie, z plażą i dużym pomostem. Duży ośrodek wypoczynkowy z miejscami noclegowymi w domkach kempingowych, zaplecze gastronomiczne umożliwiają dłuższy pobyt. Warto również wybrać się na wycieczkę po okolicach Prabut i odwiedzić kilka ciekawych miejsc.

HISTORIA - Prabuty to miasto o bogatej, wywodzącej się ze średniowiecza historii, w którym pod koniec XIII wieku rozpoczęto budowę zamku i założono osadę. Zamek w połowie XIV wieku stał się jedną z najwspanialszych rezydencji biskupów pomezańskich w państwie krzyżackim. Miasto otaczał pas murów obronnych, wzmocnieniem fortyfikacji były połączone ze sobą jeziora: Liwieniec i Młyńskie, które w XVIII w. zostało osuszone. Dzisiaj niestety nie możemy oglądać już wspaniałego zamku. Pozostały jedynie resztki fundamentów, piwnice zachodniego skrzydła o krzyżowo-żebrowych sklepieniach wspartych na filarach oraz mury obronne.Warto jednak zaplanować sobie krótki spacer po mieście i zwiedzić kilka urokliwych miejsc i ciekawych zabytków. 

WARTO ZOBACZYĆ

• Średniowieczne założenie lokacyjne pochodzące z końca XIII wieku, z dwiema głównymi ulicami, zbiegającymi się przy bramach tworzącymi w środku miasta kwadratowy rynek.

• Gotycka Brama Kwidzyńska z resztką fundamentów murów obronnych z XIV wieku, stanowiące ślady dawnych umocnień obronnych. W XVIII w., użytkowana była jako skład prochu i areszt. Obecnie mieści się tu stała wystawa zbiorów Wernera Zebrowskiego.

•Katedra usytuowana po zachodniej stronie rynku, zbudowana w latach 1310 – 1330 na wzór katedry kwidzyńskiej, z potężną wieżą umieszczoną przy prezbiterium. Spalona po II wojnie światowej została odbudowana w latach 80-tych XX w.

• Dawny Kościół Polski – wybudowany na przełomie XIV/XV wieku jako kaplica zamkowa. Położona była poza murami miasta, z którym łączył ją arkadowy ceglany most. Wewnątrz zachowała się drewniany polichromowany strop. Obecnie izba pamiątek mieszcząca zbiory i eksponaty z czasów wojny, pamiątki, zdjęcia, stare zegary, numizmaty, zbiory sztuki ludowej i przedmioty kultury materialnej.

• Zabytkowe wodociągi z początku XVIII wieku doprowadzające wodę do miasta od strony jeziora Młyńskiego w sklepionych korytarzach pod rynkiem.

• Neogotycki kościół parafialny z XIX wieku.

• Obrzynowo - położone niedaleko jez. Dzierzgoń, gdzie można obejrzeć unikalne domy z XVIII wieku oraz kościół parafialny z XIV wieku

• Rodowo- położone nad jez. Dzierzgoń z kościołem parafialnym z XVIII wieku. Zbudowany w miejscu starszego, gotyckiego, spalonego w 1414 roku. Wieża z 1859 roku, barokowa tablica fundacyjna. Przy kościele rośnie okazały dąb liczący około 300 lat o przeszło czterometrowym przekroju pnia. Rodowo to bardzo ciekawe i magiczne miejsce o artystycznej scenerii. Jest to wynikiem odbywających się każdego roku letnich plenerów malarsko-rzeźbiarskich. Przez dwa tygodnie artyści z całej Polski zjeżdżają się tutaj i zmieniają otoczenie wsi, tworząc niezwykłe formy przestrzenne, rzeźby i malowidła. Prace plenerowe ulokowane są na terenie całej wsi zdobiąc zagrody, domy, teren szkoły, przystanek, a nawet pobliskie pola. W plenerach uczestniczą artyści ze Szwecji, Francji, Niemiec i Rosji. Niedaleko Rodowa znajdują się liczne skupiska domków kempingowych i popularne miejsce wypoczynkowe.

• Trumiejki- kościół z XVIII wieku, zbudowany w miejscu drewnianego XVI-wiecznego. Dla turystów lubiących piesze wycieczki proponujemy trasę zielonym szlakiem – Napoleońskim, biegnącym wzdłuż rzeki Liwy. Wycieczki rowerowe proponujemy szlakiem, który rozpoczyna się w Prabutach i biegnie dookoła całego powiatu kwidzyńskiego. Warto również wybrać się na wyprawę rowerową dookoła jeziora Dzierzgoń lub spływ kajakowy rzeką Liwą.